Detaylı Bilgi Alın
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
MBCT (Mindfulness Temelli Bilişsel Terapi), geleneksel Bilişsel Davranışçı Terapi tekniklerini, farkındalık (mindfulness) meditasyonları ve stratejileriyle birleştiren, özellikle tekrarlayan depresyon, anksiyete ve duygusal dengesizliklerin önlenmesinde yüksek başarı gösteren kanıta dayalı bir grup programıdır.
Zihnin otomatik pilotta çalışarak bizi sürekli geçmişin pişmanlıklarına veya geleceğin kaygılarına sürüklemesine engel olmayı hedefleyen bu yaklaşım, bireye düşünceleriyle arasına sağlıklı bir mesafe koymayı öğretir.
MBCT sayesinde kişi, olumsuz düşünceleri birer "gerçek" olarak kabul etmek yerine, onların zihinden gelip geçen geçici olaylar olduğunu fark eder.
Bu farkındalık, bireyin duygusal tetikleyiciler karşısında çaresizce tepki vermek yerine, bilinçli ve yapıcı yanıtlar seçebilmesine olanak tanır.
Mindfulness Temelli Bilişsel Terapi (MBCT) Nedir?
MBCT terapisi; zihni eğiterek kişinin kendi psikolojik süreçlerine karşı bir gözlemci konumu kazanmasını sağlayan bir metodolojidir.
Oxford Üniversitesi'nden Zindel Segal, Mark Williams ve John Teasdale tarafından geliştirilen bu yöntem, Jon Kabat-Zinn’in stres azaltma programı (MBSR) ile bilişsel terapiyi harmanlar.
MBCT'nin temel odak noktası, düşük ruh hali ile olumsuz düşüncelerin birbirini beslediği o kısır döngüyü kırmaktır.
Çoğu zaman küçük bir üzüntü hali bile zihindeki eski olumsuz şemaları tetikler ve kişiyi hızla bir depresyon sarmalına sokar. MBCT, bireye bu sarmalı daha en başında, "şimdi ve burada" kalarak fark etme ve şefkatli bir kabullenişle serbest bırakma becerisi kazandırır.
Bu terapi modelinde amaç düşünceleri yok etmek veya değiştirmek değil, düşüncelerle kurulan ilişkiyi kökten dönüştürmektir.
Mindfulness Temelli Bilişsel Terapi (MBCT) Programı
Mindfulness temelli bilişsel terapi (MBCT) programı, genellikle haftada bir gün yapılan 2 ile 2.5 saatlik oturumlar halinde 8 hafta süren, oldukça disiplinli ve yapılandırılmış bir eğitim sürecidir.
Programın her haftası farklı bir tema üzerine kuruludur ve katılımcılara günlük hayatta uygulayabilecekleri farkındalık egzersizleri öğretilir.
Bu süreçte katılımcılar; vücut tarama (body scan), oturma meditasyonu, farkındalıklı hareketler ve üç dakikalık nefes molası gibi pratiklerle zihinlerini "şimdi ve burada" tutmayı öğrenirler.
Programın akışı temel olarak şu temalar etrafında şekillenir:
İlk Haftalar: "Otomatik Pilot"un fark edilmesi ve duyuların (yeme, görme, dokunma) farkındalıkla yeniden keşfedilmesi.
Orta Haftalar: Zorlayıcı duygularla, bedensel duyumlarla ve düşüncelerle "kavga etmeden" birlikte kalabilme becerisinin geliştirilmesi.
Son Haftalar: Öz-şefkat pratikleri, nüks önleme planları ve farkındalığın bir yaşam biçimi haline getirilmesi.
MBCT, sadece seans sırasında yapılan bir terapi değil, seanslar arasındaki ev uygulamalarıyla (meditasyon ödevleri) zihinsel kasları güçlendiren bir zihin antrenmanıdır.
Katılımcılar 8 haftanın sonunda, olumsuz bir ruh hali geldiğinde ona "yakalanmak" yerine, onu bir misafir gibi karşılayıp uğurlayacak donanıma sahip olurlar.
Sonuç
MBCT, zihninizin size oynadığı oyunları fark etmenizi sağlayan ve size düşüncelerinizden ibaret olmadığınızı kanıtlayan bilimsel bir özgürleşme yöntemidir.
Özellikle tekrarlayan depresyon ve kronik stres altında ezilen bireyler için, sadece semptomları yatıştıran değil, zihinsel çalışma prensibini kökten değiştiren bir pusula görevi görür.
Bu programı tamamlayan kişiler, hayatın getirdiği fırtınaları durduramayacaklarını ama bu fırtınaların içinde savrulmadan sörf yapabileceklerini öğrenirler.
Eğer siz de zihninizin sürekli geçmişte veya gelecekte kaybolmasından yorulduysanız, MBCT ile şimdiye demir atmak, hayat kaliteniz için verebileceğiniz en bilinçli kararlardan biri olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
MBCT terapisi hakkında en sık sorulan sorular.
Hayır, MBCT başlangıçta tekrarlayan depresyonu önlemek için geliştirilmiş olsa da; günümüzde yaygın anksiyete, kronik stres, duygusal yeme bozuklukları ve uykusuzluk gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Zihnini daha sakin ve odaklanmış tutmak isteyen herkes bu programdan faydalanabilir.
MBSR (Mindfulness Temelli Stres Azaltma) genel olarak stres, ağrı ve hastalıklarla baş etmeye odaklanırken; MBCT bu temele Bilişsel Terapiyi ekler. MBCT, özellikle zihindeki olumsuz düşünce kalıplarını ve bu kalıpların depresif ruh halini nasıl tetiklediğini anlamaya odaklanan daha spesifik bir programdır.
Kesinlikle evet. MBCT programı, meditasyon konusunda hiçbir deneyimi olmayan bireyler için sıfırdan başlayan bir rehberdir. Önemli olan meditasyonu "mükemmel" yapmak değil, dikkatin dağıldığını fark edip onu şefkatle geri getirme becerisini pratik etmektir.
MBCT, bir "sihirli değnek" değil, bir "beceri kazanma" sürecidir. Bilimsel araştırmalar, programı düzenli uygulayan ve ev pratiklerini aksatmayan bireylerde depresyonun nüksetme oranının %50 oranında azaldığını göstermektedir. Etki düzeyi, pratiklerin günlük hayata ne kadar entegre edildiğiyle doğru orantılıdır.
İletişime Geçin
Uzm. Klinik Beyza Keskin; Üsküdar Üniversitesi Psikoloji bölümünü başarı bursu ve onur derecesiyle tamamlamıştır.
